Vì sao nhà Nguyễn lại để mất nước?

Vì sao nhà Nguyễn mất nước? Đó là một câu hỏi kinh điển mà mỗi học sinh, sinh viên Lịch sử phải ghi nhớ câu trả lời, đại loại như thế này (theo sách giáo khoa chính thống hiện hành):

“Nhà Nguyễn nhu nhược, nhu hòa, không được lòng dân, không chịu canh tân đất nước, quân đội lại lạc hậu, bạc nhược. Thực dân Pháp, quyết tâm đô hộ nước ta, đã cử giáo sĩ đến thăm dò, biến giáo dân thành nội gián …”

Xem thêm: 6 kẻ thù có thực khiến nhà Nguyễn thất bại trong chiến dịch Nam Kỳ

Cách nhìn của tôi khác, với góc nhìn rộng hơn, để so sánh với các nước trong khu vực đã bị chiếm đóng và chưa bị chiếm đóng. Đầu tiên là so sánh với Thái Lan và Nhật Bản, hai quốc gia châu Á không bị đô hộ.

Thái, khi đó gọi là Xiêm La (Siam), có nền kinh tế và quân sự tương đối cân bằng với Đại Nam (tên nước ta thời Tự Đức). Hai nước đánh nhau lần cuối vào thời Thiệu Trị (ngay trước vua Tự Đức), để giành quyền bảo hộ Chân Lạp (Campuchia). Kết quả là hai bên đã ký hòa ước sau khi Nguyễn Tri Phương đánh bại quân Xiêm, Chân Lạp đồng ý nhận sự bảo hộ của cả Xiêm La và Đại Nam và 1/3 Chân Lạp vẫn bị sát nhập vào Xiêm La, còn lại 2/3. . Số còn lại được Đại Nam lập lại Chân Lạp sau gần 10 năm bị thôn tính.

Tuy nhiên, Xiêm La không bị đô hộ. Như vậy, tiềm lực kinh tế quân sự không phải là yếu tố quyết định mà là vấn đề ngoại giao.

Xiêm La lúc bấy giờ bị kẹp hai mặt Nam Bắc là Mã Lai và Miến Điện, đều là thuộc địa của Anh, còn mặt Đông giáp Lào và Campuchia là thuộc địa của Pháp. Anh và Pháp đều muốn thôn tính Xiêm. Vua Xiêm phải mở cửa buôn bán với các cường quốc, gồm Anh, Pháp, Mỹ, Đức … Nhưng không những phải cạy cửa chạy trốn mà còn phải trả giá. “bán nước” không khác gì vua Tự Đức cắt 6 tỉnh Nam Kỳ cho Pháp để cầu hòa.

Xem thêm:  Hướng dẫn cách trồng rau mầm tại nhà đơn giản mà hiệu quả

Trước sự đe dọa chủ quyền từ hai cường quốc phương Tây những năm cuối thế kỷ XIX, Xiêm buộc phải ký hòa ước năm 1907 đồng ý cắt một số lãnh thổ ở Lào và Campuchia và một khoản tiền lớn cho Pháp. . . Cái giá phải trả cho Anh cũng cao không kém, khi Xiêm buộc phải trả lại 4 tỉnh Kedah, Perlis, Kelantan và Trengganu cho Anh. Các hiệp ước này đã phần nào giải tỏa áp lực của các cường quốc đối với chủ quyền của Xiêm và đảm bảo an ninh cho biên giới lãnh thổ của một quốc gia được quốc tế công nhận.

Tổng diện tích Xiêm được cắt cho Anh và Pháp không ít hơn Nam Kỳ. Vậy, tại sao vua Xiêm được coi là đồng minh trong khi vua Tự Đức lại trở thành kẻ bán nước?

Sự khác biệt giữa Tự Đức với Rama III và Rama IV là một số vua Thái Lan đã cải cách đất nước, còn vua Tự Đức thì không, nhưng đó không phải là lý do quyết định, đã phân tích ở trên. Một lý do mà ít người nhắc đến, đó là may mắn khi Thái Lan được 4-5 cường quốc dòm ngó nên không nước nào muốn Thái Lan hoàn toàn thuộc về một nước. Thái có năm cơ hội để đu dây về ngoại giao. Trong khi Việt Nam lúc bấy giờ chủ yếu do Pháp theo dõi và nhà Thanh là quốc gia bảo hộ lâu đời nhưng quá yếu so với Pháp.

Tự Đức đã từng cử người sang cầu cứu Mỹ, Đức, những nước đã thắng Pháp, nhưng đều bị từ chối (vì những nước này không mặn mà với Việt Nam). Số phận buộc Tự Đức phải cầu cứu nhà Thanh. Trên thực tế, quân Thanh đi đánh Pháp, cũng có một số thắng lợi không nhỏ. Quân Thanh từng kéo đến các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang (Phủ Lạng Thương), Bắc Ninh để đánh Pháp. Nhưng kết quả là quân Pháp đã tấn công đến tận Quảng Đông và Đài Loan, khiến Thanh phải nhượng bộ ký Hiệp ước Pháp Thanh công nhận quyền bảo hộ của Pháp tại Việt Nam. Như vậy, Tự Đức không phải là không cố gắng bảo vệ nền độc lập, nhưng số phận đã không mỉm cười với Đại Nam như đã làm với Xiêm.

Xem thêm: Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh nói về triều Nguyễn

Điều xui xẻo thứ hai với Tự Đức là quân dân Đại Nam không thuần như quân dân Xiêm. Khi nhà vua ký hòa ước nhưng quân dân Đại Nam vẫn chống lại, gây thiệt hại cho quân Pháp, tạo cớ tiếp tục gây chiến ở Hà Nội (chiếm thành Hà Nội hai lần) trong khi mục đích của họ chỉ là tìm đường ngược lại. Sông Hồng để thông thương sang Trung Quốc. Kể từ khi vua Tự Đức ký hòa ước Nhâm Tuất năm 1862 với Pháp, quân dân Việt Nam đã không ngừng chiến đấu. Người Pháp sẽ quy trách nhiệm đó cho vua Nguyễn và quyết tâm bình định toàn cõi Việt Nam cho đến khi không còn một cuộc nổi dậy nào nữa. Trong khi đó, quân dân Xiêm vâng lệnh vua không khởi nghĩa nên Thái Lan hòa với Anh, Pháp dù vẫn mất đất.

Xem thêm:  Gợi ý đáp án môn Vật lý mô đun 3 THPT
Hình minh họa vua Tự Đức.

Trường hợp của Nhật Bản thì khác, Nhật Bản tích cực đổi mới đất nước, nhưng lúc đầu cũng phải chịu tủi nhục với Mỹ, bị Mỹ đàn áp về thương mại, phải rút kinh nghiệm. Nhật Bản không có tài nguyên, cũng không có vị trí trọng yếu trên con đường thương mại quốc tế như Malaysia, Thái Lan hay Việt Nam. Nhật Bản cải cách sớm nên nhanh chóng tự lực để chống lại các nước khác và thoát khỏi sự chiếm đóng vì sức mạnh của mình ngang bằng với các cường quốc châu Âu. Vì vậy, so sánh Việt Nam với Nhật Bản là khập khiễng, so với Thái Lan sẽ tương đồng hơn.

Tóm lại, vua Tự Đức và các vua Nguyễn tiếp theo như Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh (đã ký hiệp ước cuối cùng với Pháp Patenotre, hoàn thành cuộc xâm lược của thực dân Pháp) để mất nước do. đến việc thiếu năng lực chủ động đổi mới để dân giàu, nước mạnh, tự chủ, mà nguyên nhân cơ bản nhất vẫn là đường lối ngoại giao cứng nhắc khi giết hại sĩ phu (gây bất hòa với Pháp), cản trở tự do giao thương với các nước phương Tây. Lý do của sự kém may mắn ít được các nhà sử học nhắc đến.

Xem thêm: Nghệ thuật troll triều Nguyễn của người dân Bắc Kỳ

Quân dân Việt Nam với tinh thần dân tộc quá cao cũng là nguyên nhân cơ bản dẫn đến nước mất nhà tan. Lý do đó khá trớ trêu nhưng lại là thực tế, bởi dù có đánh cũng không thắng được Pháp, vì chênh lệch về tiềm lực quân sự quá lớn. Sẽ là quá bất công nếu đổ lỗi hoàn toàn cho nhà Nguyễn vì xét cho cùng, so với khu vực, Đại Nam lúc bấy giờ vẫn chỉ là một con hổ và một con cáo, trong khi Việt Nam hiện nay kinh tế còn yếu kém cả khu vực. . Lúc bấy giờ cả châu Á (trừ Nhật Bản) bị châu Âu đô hộ, đô hộ chứ không riêng gì Đại Nam. Trung Quốc cũng bị 13 cường quốc hấp thụ. Ấn Độ cũng bị Anh xâm lược. Cũng may là người Việt vẫn hiền lành chấp nhận người Pháp, nếu không, dân tộc Việt Nam đã bị xóa sổ gần như người Maya ở Châu Mỹ!

Xem thêm:  Mẫu đơn trình báo mất giấy tờ xe máy

Đến bao giờ các nhà sử học Việt Nam mới có thể nhìn nhận một cách khách quan về nguyên nhân nước mất nhà tan?

Dương Quốc Chính

Bài viết trên đây, Abcland.Vn đã cập nhật cho bạn thông tin về “Vì sao nhà Nguyễn lại để mất nước?❤️️”. Hy vọng qua bài viết “Vì sao nhà Nguyễn lại để mất nước?” sẽ giúp các bạn đọc có thêm nhiều thông tin về “Vì sao nhà Nguyễn lại để mất nước? [ ❤️️❤️️ ]”.

Bài viết “Vì sao nhà Nguyễn lại để mất nước?” được đăng bởi vào ngày 2022-06-01 13:58:48. Cảm ơn bạn đã đọc bài tại ABC Land – Kênh thông tin BDS uy tín nhất Việt Nam

Back to top button