Axit nitric đặc, nóng có thể tác dụng được với đây chất nào sau đây

Giới thiệu chung về axit nitric HNO3

Axit nitric HNO3 là một axit vô cơ mạnh được tạo thành từ 1 nguyên tử hidro và 1 gốc nitrat NO3-, tạo ra từ sự hòa tan của khí nito dioxit (NO2) trong nước dưới sự có mặt của khí oxi

4NO2 + O2 + 2H2O 4HNO3

(Nito dioxit NO2, là một khí độc màu nâu đỏ này có mùi gắt đặc trưng, nặng hơn không khí và gây ô nhiễm)

Axit nitric HNO3là chất lỏng không màu, dễ bắt lửa, có tính ăn mòn cao . Dung dịch axit HNO3 không màu,tuy nhiên thường có màu vàng hơi đỏ do khí NO2 hòa tàn.

Axit nitrictinh khiết 100%cótỷ trọng 1.51 g/cm³,

Nhiệt độnóng chảy -42 °C

Nhiệt độsôi 83 °C

Dễ bị phân hủy tạo thành khí nito dioxit và oxi

4HNO372°C2H2O+4NO2+O2

Tính chất hoá học của nitric HNO3

Dung dịch HNO3 có đầy đủ tính chất của một axit mạnh

1. Làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

Tương tự các axit mạnh khác, dung dịch axit nitric có thể làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ.

Xem thêm:  Cách làm ví bằng vải

2. HNO3 tác dụng với kim loại

HNO3 tác dụng kim loại đứng trước H tạo thành muối và khí hidro.

Fe + 2HNO3 Fe(NO3)2 + H2

6HNO3 + 2Al 2Al(NO3)3 + 3H2

2HNO3 + Mg Mg(NO3)2 + H2

3. HNO3 tác dụng với oxit kim loại

HNO3 tác dụng oxit kim loại tạo thành muối và nước.

6HNO3 + Al2O3 2Al(NO3)3 + 3H2O

Fe3O4 + 8HNO3 4H2O + Fe(NO3)2+ 2Fe(NO3)3

2HNO3 + CuO Cu(NO3)2 + H2O

4. HNO3 tác dụng với bazơ.

HNO3 tác dụng bazơ dung dịch hoặc bazơ rắn tạo thành muối và nước

3HNO3 + Al(OH)3 Al(NO3)3 + 3H2O

2HNO3 + 2NaOH 2NaNO3+ H2O

2HNO3+ Ca(OH)2 Ca(NO3)2 + 2H2O

2HNO3 + Fe(OH)2 Fe(NO3)2 + 2H2O

5. HNO3 tác dụng với muối

HNO3 tác dụng muối tạo thành muối và axit mới

*Điều kiện: tạo kết tủa, khí bay lên hoặc axit mới yếu hơn

K2CO­3 + 2HNO3 2KNO3+ H2O + CO2

2HNO3+ BaS Ba(NO3)2 + H2S

CaCO­3 + 2HNO3 Ca(NO3)2 + H2O + CO2

Axit nitric đặc

Axit nitric đặc tác dụng với kim loại

Axit nitrictác dụng với kim loại trừ Au và Pt tạo muối và nhiều sản phẩm oxi hóa khác nhau như NO2, NO, N2O ,N2, NH4NO3

Sản phẩm khử của N+5là tùy thuộc vào độ mạnh của kim loại và nồng độ của dung dịch axit, thông thường thì:

  • Dung dịch HNO3đặc tác dụng với kim loại NO2;
  • Dung dịchHNO3loãng tác dụng với kim loại khử yếu (như: Cu, Pb, Ag,..) NO;
  • Dung dịch HNO3loãng tác dụng với kim loại mạnh (như: Al, Mg, Zn,…) thì N bị khử xuống mức càng sâu (N2, N2O,NH4NO3).

**Lưu ý: Các phân biệt đơn giản các loại khí sản phẩm khử

Xem thêm:  Các trường khối A00

N2O là khí gây cười

N2không duy trì sự sống, sự cháy

NO2có màu nâu đỏ

NO khí không màu nhưng bị oxit hóa thành NO2 màu nâu đỏ

NH4NO3không sinh ra ở dạng khí, khi cho kiềm vào kim loại thấy có mùi khai amoniac NH3

NH4NO3+NaOH NaNO3 +NH3 + H2O

Ví dụ:

8Al+30HNO38Al(NO3)3+3NH4NO3+9H2O

Cu+4HNO3Cu(NO3)2+2NO2+2H2O

Fe+6HNO3đặc nóng Fe(NO3)3+3NO2+3H2O

10Cr+36HNO3đặc nóng10Cr(NO3)3+3N2+18H2O

Khi giải bài tập về phần axit nitric đặc nóng thường vận dụng bảo toàn e và bảo toàn nguyên tố.

*Lưu ý: Fe, Al, Cr bị thụ động hóa trong dung dịch HNO3 đặc, nguội

Axit nitric đặc tác dụng với phi kim

C+4HNO3đặc nóng CO2+4NO2+2H2O

S+4HNO3đặc nóng SO2+4NO2+2H2O

Axit nitric đặc tác dụng với các chất khử khác

2HI+2HNO3đặc nóngI2+2NO2+2H2O

4HNO3+ FeOFe(NO3)3+ NO2+ 2H2O

4HNO3+ FeCO3Fe(NO3)3+ NO2+ 2H2O + CO2

Ứng dụng của axit nitric

  • HNO3 được dùng để điều chế thuốc nổ
  • HNO3 được dùng trong sản xuất phân bón
  • HNO3 được dùng trong điều chế các muối nitrat trong phòng thí nghiệm
  • HNO3 được dùng phổ biến trong ngành xi mạ, luyện kim
  • HNO3 được dùng trong nhà máy để tẩy rửa các đường ống, tẩy rửa bề mặt kim loại
  • HNO3 được dùng để chế tạo thuốc nhuộm vải, len, sợi,
  • HNO3 được dùng trong xỷ lý nước để loại bỏ một số tạp chất, cân bằng lại độ tiêu chuẩn của nước.
  • HNO3 được dùng làm chất khử màu và để phân biệt một số chất.
  • Ngoài ra còn dùng để điều chế và sản xuất ra các hóa chất khác.
Xem thêm:  Bài 8 trang 78 sgk vật lý 11

Axit nitric là hóa chất quan trọngtrong nhiều ngành sản xuất. Hi vọng những kiến thức về tính chất hóa học và ứng dụng của axit nitric của chúng tôi giúp ích các bạn trong việc học tập. Các bạn có thể tham khảo các bài viết khác tại các link sau:

Tính chất hóa học của axit sunfuric H2SO4:H2SO4là axit vô cơ quan trọng bậc nhất của nhiềungành công nghiệp, nó có những tính chất hóa học như thế nào, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài viết này.

Tính chất hóa học của axit axetic:Axit axetic có công thức là CH3COOH. Một hợp chất được ứng dụng rất nhiều trong ngành công nghiệp hóa chất. Vậy nó có những tính chất hóa học gì, chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này …

Video liên quan

Back to top button